Yıllarca İtalya’ya gitme hayali kurduk, bazılarımız bunu gerçekleştirdi bazılarımızsa bir gün gerçekleştirecek. Şüphesiz orada görmek istediğimiz en önemli yapı Kolezyum. Dünyanın en önemli mimari yapılarından biri olan Kolezyum, o zamanlarda halk için yapılmış önemli bir yapıymış… 2000 yıldır bizimle ve biz onu görmek için can atıyoruz. Fakat Kolezyum kullanılmayan, uzaktan izlenen mimari bir yapı olmaktan çok bir arena. Bugün o devasa yapıda katledilen binlerce hayvandan ve insandan bahsedeceğiz. Roma’nın en karanlık tarafından, gladyatörler ve Kolezyum…

 Taş, beton, tuğla... Günümüzden çok da farklı değil, hatta daha sağlam!

 MS 80 yılında yapılmaya başlanan ve yapımı yaklaşık 10 yıl süren Kolezyum, bir arena olarak inşa edildi. Yapımında o zamanlar Roma’da yaşayan insanların dörtte birinin çalıştığı söylenir. Bu kadar büyük bir yapının ayakta tutulmaya çalışılması ve maliyeti çok zordu. Bunun için o zamanlar düzenlenen fetihlerde buldukları hazineleri kullandılar ve getirdikleri köleleri sattılar. Bununla birlikte hazineye çok fazla para girdi. Romalı mimarlar ve mühendisler zaten yapıları konusunda çok başarılıydı. Fakat Vespasian’ın istediği o ana kadar yapılmamış olanı yaptırmaktı ve bu yapıyı 2000 yıldan fazla ayakta duracak şekilde yaptılar. Bunun nedeni Kolezyumu saran kemerler; önemli bir taşıyıcı olan kemerlerden yaklaşık 240 tane kullandılar. Bunun dışında da birçok mimari yöntemle oldukça zor bir işi başardılar.

İmparator en öndeyken, halk yüzlerce basamak çıkıyordu... Tanıdık geldi mi?

 Günümüzde de olduğu gibi sosyal statüler insanlık tarihi boyunca yaşamımızdaydı. Kolezyumun 4 katı da farklı statülerden insanlara ayrılmıştı. Aynı zamanda insanlara bilet kesiyorlardı, insanlar da biletlerle hangi kapıyı kullanacaklarını ve nerede oturacaklarını öğreniyorlardı. Yaklaşık 50.000 kişi alan Kolezyum tahliye edilirken de kapılar ve yönlendirmeler sayesinde çok kısa bir sürede tahliye edilebiliyordu.

Halk için yapıldı, köleler katledildi!

 Mimaride büyük bir öneme sahip Kolezyum’un 2000 yıl önce bu kadar öne çıkmasının nedeni ise kesinlikle mimarisi değildi. Vespasiani hanedanlığını garantiye almak için halka bunun sözünü vermişti ki Kolezyum’u da ondan önce imparator olan Neron’un heykelini yıktırıp yaptırmıştı. Halktan çok fazla vergi alan Neron’a karşılık sizin için devasa bir arena yaptırıyorum dedi Vespasian ve onlar için kan ve çığlıklarla beslenen bir arena yaptırdı.

Hayvanlar ve gladyatörler büyük coşkuyla karşılandı!

 Roma halkı zaten savaşçı ve vahşi bir halk olarak anılır. Hatta mitolojileri de Yunanlıların tanrı ve tanrıçalarını daha savaşçı hale getirmeleriyle oluşmuştur. Bu dönemde gladyatör okulları açılmaya başlandı. İnsanlar savaşmak için eğitildiler ve köleler özgürlükleri için savaştı. O zamanlar gladyatörler çok ünlüydü ve Kolezyum’un girişinde bebekleri bile satılıyordu.

 10 yılın sonunda Kolezyum açıldı ve 100 gecelik açılış şenliği düzenlendi. Tabii bahsedilen şenlik bizim anlayışımıza pek uymuyor. Sadece şu 100 günlük süreçte bile bir günde en az 5000 hayvanın öldüğü söylenir ve bu savaşlardan ötürü birçok hayvanın da neslinin tükendiği…

 Günlerce aç bırakılan hayvanlar vahşileşiyor ve gladyatörlerin üstüne salınıyordu. Hayvanları ve gladyatörleri bekletmek için kulisler oluşturulmuştu. Hayvanlar bu kulislerden asansörle arena kısmına çıkarılıyordu ve dövüşler başlıyordu. Gladyatörlere vücutlarını yağlı hale getirmek için et yedirmiyorlardı, sadece öleceklerinden emin olunan son savaşlarında et yediriliyordu.

MS 80'li yılların eğlence anlayışı Roma'da böyleydi.

 Romalıları gaza getirmek için mitolojik öyküler canlandırdılar, düşman gibi giydirdikleri gladyatörleri dövüştürdüler. Dövüşlerde Romalıların yenilmez olduğunu vurguladılar ve halka birçok uyarıda bulundular. Halk ise büyük bir coşkuyla izledi ve yaklaşık 100 yıl boyunca eğlence amaçlı Kolezyum’a gittiler.

 Şüphesiz bu kanlı savaşlar olmasaydı Kolezyum sadece mimarisiyle de önemli bir yapı olurdu ve katledilen yaklaşık 300 bin insan, binlerce hayvan hayatlarını yaşamış olurdu. Muhtemelen en korkuncu da eğlence amaçlı bunları izleyen insanlar. Hem de dönemin insanları bu amaçla tiyatrolara giderken… Bizse sadece mimarisi için en kısa zamanda Kolezyum’a gitmenizi umuyoruz. E rotayı İtalya’ya çevirmenin vakti çoktan gelmiş olmalı!