Hep duymuşuzdur arkeolojiyi, belki de duyunca aklımıza gelen tek şey arkeologların sürekli kazı yapıyor olduğudur. Peki arkeologlar gerçekten neler yapar, nelerle uğraşır? Kaçımızın içinde aslında bir arkeolog yatıyor? Hadi bir inceleyelim!

Arkeoloji Nedir?

 Arkeoloji, geçmiş dönemlerde yaşamış insan topluluklarının kültürel ve toplumsal düzenlerini, günümüze kadar gelebilen maddi kalıntılara dayanarak araştıran, belgeleyen ve gelişim sürecini inceleyerek yorumlamaya çalışan bir bilim dalıdır.

Arkeolojinin zamansal alt sınırının başlangıcı, insanın ilk standart, tanımlanabilir aleti yapmasıdır. Üst sınırı ise “dün”e kadar gelir.

Neden Arkeoloji?

 Eğer siz de tarihe ışık tutmak, ilk insanlardan günümüze kadar olan süreçteki değişimleri kavrayabilmek, geçmişin toprak altında sakladığı zamanın o değerli hazinelerinin keşfinin bir parçası olabilmek istiyorsanız; sizi böyle alalım. Bu meşakkatli bir yolculuk olacak fakat sabrınızı, tutkunuzu kaybetmezseniz ve size ayak izlerini bırakmış o efsane halkların izinden ayrılmazsanız; yol sizi durup dinlenmez bir zaman gezgini yapacak.

Arkeoloji Bölümü Kaça Ayrılır?

 Arkeoloji bölümü içerisinde üçe ayrılır:

Prehistorya (Tarih öncesi) Arkeolojisi Anabilim Dalı: Yazının kullanımından önceki dönemlerde yaşamış toplulukların ve bunların yaşam biçimlerinin arkeolojik yöntemlerle araştırılarak incelenmesini konu eder.

Protohistorya Arkeolojisi Anabilim Dalı:  İnsanlığın ön asyada geçirdiği kültürel evrimi ve bıraktığı arkeolojik belgeleri, tarımın, hayvan evcilleştirmenin başladığı ve ilk yerleşik hayata geçildiği dönem olan Neolitik Çağ’dan (yaklaşık olarak M.Ö. 10.000), Demir Çağı (M.Ö. 1.200-330) sonuna kadar olan zaman diliminde, Anadolu öncelikli olmak üzere tüm ön asya coğrafyasında  (Mezopotamya, Suriye, Filistin, Mısır, İran, Kafkasya, Kıta Yunanistan, Ege Adaları, Kıbrıs, Balkanlar) çağdaş, bilimsel, etik değerler ile disiplinler arası ve uluslararası işbirliği temelinde incelemektedir.

Klasik Arkeoloji Anabilim Dalı: Yunan ve Roma uygarlıkları ile onların bıraktığı somut izleri, öncülerinden yola çıkarak tanıtmak, MÖ 8 – MS 4. yüzyıllar arasında kalan dönem ve özellikle Anadolu ile ilgili bilgi ve veriler üzerinde yoğunlaşarak Anadolu’nun bu kültür içindeki yerine ağırlık vermek başlıca amaçlarındandır.

Çalışma Alanları Nelerdir?

 4 yıllık eğitim süreciniz tamamlandığında ‘Arkeolog’ unvanıyla mezun oluyorsunuz. Devamında yüksek lisans yaparak üniversitelerde (öğretim görevlisi veya araştırmacı olarak) çalışabilirsiniz. Müzeler ve Anıtlar Genel Müdürlüğüne bağlı çeşitli müzeler, kültür ve tabiat varlıklarını koruma kurulları, özel müzeler, Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Maden Tetkik Arama Enstitüsü iş imkanı bulabileceğiniz diğer kuruluşlardır. Öğrenci iken, en azından bir yazınızı kazı alanında staj yaparak geçirmenizi tavsiye ederim. Bu size devam edip edemeyeceğiniz konusunda temel fikri verecektir.

Arkeolog Olmak İçin Sahip Olmanız Gereken Özellikler

 Tarih ve kültür konularına meraklı, mitolojik hikayelere ilgi duyan, açık havada çalışmaktan zevk alan (toza veya güneşe alerjiniz olmamalı:)), iyi bir gözlem yeteceğine sahip, araştırmayı seven, bedensel bir sağlık sorunu olmayan, sözel düşünme ve neden-sonuç ilişkisini ortaya çıkarabilen kimseler olmaları gerekir.

 Artık üniversitelerde İngilizce biliyor musunuz diye sorulmuyor bile, bilmeli ya da en azından kendinizi geliştirmeye açık olmalısınız. Ayrıca 3. ve 4.sınıflarda Eski Yunanca ve Latince gibi dillerin derslerini alacağınızı da hatırlatmak isterim.

“Tarih ve onun başlıca veri alanını oluşturan arkeolojik eserler tüm insanlığın ortak mirasıdır. Tarihsel-kültürel mirasa sahip çıkılması ve korunması başlı başına bir hedef olmalıdır. Hedefe doğru atılacak önemli bir adım ise toplumun bu konuda aydınlatılmasıdır.”